در نخستین سطح، اصلیترین نگرانی فعالان این حوزه به «ریزش درآمد» بازمیگردد. بسیاری از شرکتهای آنلاین، از فروشگاههای اینترنتی گرفته تا استارتاپهای خدماتی و شرکتهای نرمافزاری، وابستگی مستقیم به درگاهها، سرورها و پلتفرمهای خارجی دارند. قطع یا کندی اینترنت جهانی، عملاً جریان فروش، پشتیبانی و حتی ارتباط با مشتریان را مختل کرده و در مواردی درآمد روزانه برخی کسبوکارها را به نزدیک صفر رسانده است.
در سطحی عمیقتر، نگرانی اصلی به بیثباتی فضای کسبوکار بازمیگردد. فعالان اقتصادی معتقدند آنچه بیش از خودِ قطعی آسیبزاست، «غیرقابل پیشبینی بودن شرایط» است. وقتی یک کارآفرین یا سرمایهگذار نداند فردا امکان اتصال به بازار جهانی وجود دارد یا نه، عملاً نمیتواند برنامه توسعه، جذب سرمایه یا حتی حفظ نیروی انسانی خود را طراحی کند و این نااطمینانی، سرمایه را به سمت فعالیتهای غیرمولد سوق میدهد.
یکی دیگر از پیامدهای جدی، تهدید اشتغال در اقتصاد دیجیتال است. میلیونها نفر بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در حوزههایی مانند فروش آنلاین، تولید محتوا، برنامهنویسی، دیجیتال مارکتینگ و خدمات پشتیبانی فعالیت میکنند. تداوم اختلال در اینترنت بینالملل باعث شده بسیاری از شرکتها به فکر تعدیل نیرو، کاهش پروژهها یا حتی تعطیلی کامل بیفتند؛ موضوعی که میتواند موج جدیدی از بیکاری پنهان را شکل دهد.
از منظر بلندمدت، یکی از مهمترین نگرانیها به «فرسایش اعتماد» برمیگردد؛ هم اعتماد کاربران و هم اعتماد شرکای خارجی. مشتریانی که تجربه خرید یا دریافت خدمات ناموفق دارند، بهتدریج از پلتفرمهای داخلی فاصله میگیرند و شرکتهای خارجی نیز همکاری با طرفهای ایرانی را پرریسک تلقی میکنند. این روند بهتدریج برندهای دیجیتال داخلی را در بازارهای منطقهای و بینالمللی تضعیف میکند.
همزمان با این مسئله، خطر مهاجرت سرمایه انسانی نیز پررنگتر شده است. بسیاری از نیروهای متخصص حوزه فناوری، به دلیل ماهیت بینالمللی شغل خود، بیش از سایر بخشها به اینترنت آزاد وابستهاند. محدودیتهای مداوم باعث شده بخشی از این نیروها به دنبال فرصتهای شغلی در خارج از کشور یا همکاری با شرکتهای خارجی از مسیر مهاجرت باشند؛ روندی که به تضعیف مزیت رقابتی اقتصاد دیجیتال منجر میشود.
در نهایت، فعالان کسبوکارهای مجازی معتقدند ادامه این وضعیت، اینترنت را از یک «زیرساخت توسعه» به یک «ریسک سیستماتیک اقتصادی» تبدیل کرده است. در شرایطی که بسیاری از کشورها اقتصاد آینده خود را بر پایه خدمات دیجیتال و صادرات فناوری بنا کردهاند، قطع ارتباط با اینترنت جهانی نهتنها یک اختلال فنی، بلکه مانعی جدی در مسیر رشد اقتصادی، اشتغال پایدار و حضور در زنجیره ارزش جهانی محسوب میشود.
سخنگوی مرکز ملی فضای مجازی اعلام کرد از دیروز دسترسی به اینترنت برای فعالان تجارت بینالملل ایجاد شده است و برای سایر بخشها نیز با اولویتبندی انجام خواهد شد.
«حسین دلیریان» با بیان این مطلب گفت: «دسترسی برای تجار ذیل اتاقهای بازرگانی برقرار شده و ما هم اصرار داریم که این دسترسی به طور ایمن فعال باشد تا تجارت بینالملل دچار اختلال نشود.»
به گفته دلیریان، تجار برای برقراری دسترسی به اینترنت میتوانند به اتاقهای بازرگانی مراجعه کنند.
سخنگوی مرکز ملی فضای مجازی گفت: «دسترسیها در حوزههای مختلف در حال تکمیل است و مرحلهبهمرحله بر اساس اولویتبندی به بخشهای مختلف اعطا میشود.»
آنگونه که از سخنان دلیریان برمیآید، پس از تجار، دسترسی به «اینترنت طبقاتی» برای بخشهایی مانند شرکتهای دانشبنیان برقرار خواهد شد و مشخص نیست عامه مردم برای دسترسی تا کی باید صبر کنند.
